MemoBlog

Çoğumuz genel hatlarıyla ILS’in ne olduğu hakkında fikir sahibiyiz. ILS (Instrument Landing System) yani Aletli İniş Sistemi, uçağın zor hava şartlarında, hatta görüş mesafesinin sıfır olduğu yerlerde bile güvenli bir şekilde iniş yapmasını sağlayan bir sistem.

ILS, aslında sadece zor hava koşullarında değil, normal havalarda da pilotlar tarafından kullanılıyor. Bizim ülkemizde ise ne yazık ki genellikle meydana gelen uçak kazalarından sonra hatırlara gelir. Günümüzde hemen hemen tüm yolcu uçakları ILS ile iniş gerçekleştirebiliyorlar. Ama burada önemli olan nokta uçağın değil de ineceği meydanın ILS tertibatının olup olmadığı. Maalesef ülkemizde hala ILS’in olmadığı havaalanları mevcut.

ILS’in aslında çok basit bir çalışma prensibi var. Uçağın ineceği pistin başından yayılan radyo sinyalleri, uçağın kontrolünü piste belli bir uzaklıktayken devralıyor. Tabi bunu yapabilmesi için pilotun, uçağın telsiz frekansına o meydanın ILS frekansını girip sistemi aktif hale getirmesi gerek. Uçak ILS kontrolüne girdiği anda pilota hem sesli olarak hem de önündeki gösterge yardımıyla bir ikaz verilir. Bu dakikadan sonra pilotun yapması gereken tek şey beklemek. Eğer anormal bir durumla karşılaşılırsa pilot istediği anda uçağın kumandasına müdahale edebiliyor. Yani sistemin devrede olması pilotun uçağı kontrolüne engel değil.

ILS’in yanında, bazı yolcu uçaklarında otomatik iniş sistemi de mevcut. Bu sisteme sahip uçaklarda ise sistem aktif hale getirildiğinde, uçak piste teker koyana kadar pilotun hiçbir kumanda müdahalesine gerek kalmıyor. ILS’in olup da otomatik iniş sisteminin olmadığı uçaklarda ise yumuşak bir iniş gerçekleştirmek için uçağın piste teker koyması pilot kontrolünde yapılıyor. Çünkü havayolu firmaları için ne kadar yumuşak bir iniş o kadar çok yolcu memnuniyeti demek. Bu sebeple çoğu pilot, ILS iniş sırasında piste az bir mesafe kala otomatik pilotu, dolayısıyla ILS’i devre dışı bırakıp inişlerini manuel olarak yapıyorlar.

ILS inişler zorluk derecelerine göre kategorilere ayrılıyorlar. Bunlar CAT1, CAT2 ve CAT3 olarak adlandırılıyorlar. CAT1, görüş mesafesinin 800 metreden az olduğu zamanlarda, CAT2, 300 metreden az olduğu zamanlarda, CAT3 ise 100 metreden az olduğu zamanlarda kullanılıyor. Bildiğim kadarıyla ülkemizde CAT3 kategorisinde hizmet verebilen bir havaalanı bulunmuyor. CAT3’ün kullanıldığı bu tarz zorlu pistler genellikle yılın büyük bölümü karlı ve sisli olan İskandinav ülkeleri, Kanada ve Rusya’da mevcut. Aşağıda ILS iniş yapan bir uçağın kokpitten çekilmiş videosunu izleyebilirsiniz. Eğer sonuna kadar izlerseniz ILS’in ne kadar önemli bir şey olduğunu daha iyi anlayacaksınız.

Etiketler: Aletli İniş Sistemi, Autoland, CAT I, CAT II, CAT III, ILS, Instrument Landing System, Kokpit, Otomatik İniş, Radyo Sinyalleri, Yolcu Uçağı