MemoBlog

Düşen THY DC-10 Ankara Uçağı

Henüz yeni bir uçak kazası faciasını yeni atlatmışken, 1974 yılında meydana gelen ve havacılık tarihinin en kötü facialarından birinin de 35. yılında bende bu faciayla ilgili birkaç şey yazayım dedim. Bu facia pek çok bakımdan bir ilk aslında. Uzun yıllar da tarihin en büyük uçak kazası olarak anıldı. Şu anda bile en büyüğü olmasa da tarihin en korkunç kazalarından.

Türk hava Yollarına ait 981 sefer sayılı DC-10 tipi Ankara uçağı sabah İstanbul’dan kalkmış ve yerel saatle 11:00’de Paris’in Orly havaalanına inmişti. O anda uçakta toplam 167 yolcu ve 13 mürettebat bulunmaktaydı. Bu seferin ikinci ayağı da Paris’ten Londra’ya olacaktı. Şans o ki İngiliz British Airways çalışanlarının grevde olmalarından ötürü İngiltere’ye gidecek yolcularda Türk Hava Yollarının 981 sefer numaralı Ankara uçağını seçmişlerdi. Bunlar arasında 4 İngiliz manken, 17 İngiliz Rugby oyuncusu, 48 Japon bankacı ve daha pek çok milletten yolcu bulunuyordu. Uçak 12:30 civarı Orly havaalanından ayrıldı ve FL230’e (23.000 feet) yükselmeye başladı. Kısa bir süre sonra hava trafik kontrolörleri telsizden gürültülü bir anons duydular. Basınç ve aşırı hız uyarıları arasında yardımcı pilotun Türkçe olarak “Uçağın gövdesi yarıldı” şeklindeki sesiydi bu. Uçuş 981 kısa bir süre sonra radardan kayboldu.

Uçağın enkazı çok ufak parçalara ayrılmış halde Senlis kasabası yakınlarındaki Ermenonville ormanında bulundu. 346 yolcudan sadece 40’ının kimliği bakılarak tespit edilebildi. 9 kişinin kimliği hiçbir zaman belirlenemedi. Tarihler 3 Mart 1974’tü. Haber kaynaklarından bunun teröristlerin düzenlediği bombalı saldırı olduğu duyurulsa da gerçek zaman içinde açıklığa kavuştu.

Karakutu incelemelerinde ulaşılan ilk ipucu bir patlama sesiydi. Bu patlamayı aşırı yüksek seste ve seviyede hava akımı sesi takip ediyordu. Buna bağlı olarak da bu sesle eş zamanlı olarak 2 numaralı yani kuyruktaki motorun durduğu anlaşılıyordu. Yine aynı anda pilotlardan birinin mikrofonun düğmesine bastığı da belirlenmişti. O anda uçak burnunu 20 derecelik bir açıyla aşağıya doğru indirdiği hızlanmaya ve irtifa kaybetmeye başladığında pilotlarında uçağın kontrolünü kaybettikleri anlaşılıyordu. Uçak yaklaşık saatte 800 km. hızla bu şekilde Ermenonville ormanına çakılmıştı.

Peki ne oldu da 2. motor durmuştu. İşin daha da ilginç kısmı 3 motorlu DC-10’ların yeri geldiğinde tek motorla bile uçuşlarına devam edebilecekleri biliniyordu. İşin kırılma noktası Karakutuda duyulan patlama sesiydi. Uçak enkazı üzerinde yapılan incelemede bir sonuca varılması da zamanın olanaklarıyla mümkün görülmüyordu. Zira uçak pek çok ufak parçaya ayrılmıştı. Taa ki bir çiftçinin çıkıp da uçağın düştüğü yerin 15 km uzağında uçağın arka kargo kapısını, uçağın iç kısmından kopan zemine ait parçaları ve 6 adet yolcu koltuğunu (yolcular üzerinde olarak) bulmasına kadar. İşte işin boyutu bu noktada değişmiş ve her şey çorap söküğü gibi gelmişti.

THY Ankara Uçağının Enkazı

Uçağın kalkıştan sonra 23000 feet’e yükselmesi esnasında arka kargo kapısı aniden açılmış, kapının açılmasıyla birlikte uçağın içinde ciddi bir basınç kaybı yaşanmış, bununla birlikte içeride oluşan yüksek hızdaki hava sirkülasyonu sebebiyle uçağın gövdesi yarılmış ve bu yarıktan 6 yolcu koltukları ile beraber boşluğa uçmuşlardı. Yine uçağın içinden kopan parçalar eski olan ve telli kumanda olarak adlandırılan DC-10 uçağının pilot kabininden uçağın arkasına giden ve uçağı kontrol etmeye yarayan kabloları koparmıştı. Bu da uçağın kontrolünü imkansız hale getirmişti. Bir diğer şey ise yine kopan parçaların uçağın kuyruğunda bulunan 2. motora girerek bu motoru da parçalaması ve bu motordan çıkan parçaların uçağın kuyruğundaki kumanda mekanizmalarını bozmasıydı. Bütün bu gelişmeler ardı ardına yaşanınca Türk Hava Yollarına ait Ankara isimli DC-10 tipi uçağın düşmesi de kaçınılmaz hale gelmişti.

3 Mart 1974 tarihinde yaşanan ve 346 kişinin yaşamını yitirmesine sebep olan bu kaza 1977’de yaşanan ve 583 kişinin öldüğü Tenerife faciasına kadar havacılık tarihinin en çok can kaybı yaşanan faciası olarak kaldı. 1985’deki Japon havayollarının kazasına kadar da tek uçağın karıştığı en büyük kaza olarak anıldı. Yapılan araştırmalarda uçağın yapımcısı McDonnell Douglas firmasının kargo kapılarındaki kilit dizaynının hatalı olduğu belirlendi. Bu tarihten sonra FAA konuya ilişkin yeni kurallar getirerek kilit dizaynlarının nasıl olması gerektiğini bir sonuca bağladı.

Etiketler: DC-10, Ermenonville, FAA, Fransa, Heathrow, İngiltere, McDonnell Douglas, Orly, Tenerife, THY, Türk Hava Yolları